Warunkowe umorzenie.
Sprawa bez wyroku skazującego.

Co to jest warunkowe umorzenie i czym różni się od skazania?

To rozstrzygnięcie, w którym sąd uznaje, że przestępstwo zostało popełnione, ale rezygnuje ze skazania i kary, poddając Cię próbie (art. 66 § 1 k.k.). Nie jesteś osobą skazaną ani karaną. W Krajowym Rejestrze Karnym pojawia się jedynie informacja o warunkowym umorzeniu, usuwana po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Skazanie za art. 178a § 1 k.k. oznacza natomiast zakaz prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata (art. 42 § 2 k.k.), świadczenie pieniężne co najmniej 5000 zł (art. 43a § 2 k.k.) i wpis do rejestru skazanych.

Kiedy sąd może warunkowo umorzyć postępowanie za jazdę po alkoholu?

Gdy spełnione są łącznie warunki z art. 66 § 1 i 2 k.k.: wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności popełnienia nie budzą wątpliwości, nie byłeś karany za przestępstwo umyślne, a Twoje właściwości, warunki osobiste i dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że będziesz przestrzegał porządku prawnego, i przestępstwo jest zagrożone karą do 5 lat. Jazda po alkoholu z art. 178a § 1 k.k. (do 3 lat) mieści się w tym limicie.

W sprawach kierowców sądy w Warszawie i na Mazowszu biorą pod uwagę przede wszystkim: wynik badania (im bliżej 0,5 promila, tym lepiej, choć w mojej praktyce umorzenie zapadało także przy 1,16 promila), krótką trasę i porę bez ruchu, brak zagrożenia dla innych, współpracę przy kontroli, dotychczasowe życie i to, co zrobiłeś po zdarzeniu: kurs, terapia, wpłata na cel społeczny.

Co daje warunkowe umorzenie w praktyce?

• Brak skazania i status osoby niekaranej: ważne w pracy, przetargach, przy weryfikacji pracodawcy i wyjazdach.
• Zakaz prowadzenia pojazdów najwyżej na 2 lata albo odstąpienie od zakazu (art. 67 § 3 k.k.) zamiast obowiązkowych co najmniej 3 lat przy skazaniu; okres zatrzymania prawa jazdy zalicza się na poczet zakazu (art. 63 § 4 k.k.). Przy zakazie do roku nie ma egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
• Świadczenie pieniężne jest fakultatywne i bez ustawowego minimum 5000 zł, które obowiązuje przy skazaniu.
• Przepadek pojazdu, obowiązkowy przy skazaniu za wynik od 1,5 promila, przy warunkowym umorzeniu nie jest orzekany obligatoryjnie.

Okres próby i obowiązki: co się dzieje po umorzeniu?

Okres próby trwa od roku do 3 lat od uprawomocnienia orzeczenia (art. 67 § 1 k.k.). Sąd może oddać Cię pod dozór kuratora i nałożyć obowiązki: naprawienie szkody, świadczenie pieniężne, powstrzymanie się od nadużywania alkoholu, udział w programie korekcyjno-edukacyjnym (art. 67 § 2 i 3 k.k.). Jeżeli w okresie próby popełnisz przestępstwo umyślne, za które zostaniesz prawomocnie skazany, sąd podejmuje postępowanie obowiązkowo (art. 68 § 1 k.k.); przy innych naruszeniach może je podjąć (art. 68 § 2). Postępowania nie można podjąć później niż w ciągu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (art. 68 § 4): potem sprawa jest definitywnie zamknięta.

Jak zwiększyć szanse na warunkowe umorzenie?

1. Nie podpisuj na komendzie wniosku o skazanie bez rozprawy (art. 335 k.p.k.). Zamyka on drogę do umorzenia.
2. Złóż wniosek już w prokuraturze. Prokurator może zamiast aktu oskarżenia skierować do sądu wniosek o warunkowe umorzenie (art. 336 § 1 k.p.k.), a sąd orzeka wtedy na posiedzeniu, bez rozprawy (art. 341 k.p.k.).
3. Udokumentuj prognozę: opinia z pracy, zaświadczenie o kursie lub terapii, dowód wpłaty na cel społeczny, informacje o rodzinie i obowiązkach, historia kierowcy bez wykroczeń.
4. Zadbaj o spójne wyjaśnienia. Przyznanie i skrucha pomagają, ale muszą być złożone z głową: po analizie protokołu badania i akt.