Zarzut posiadania narkotyków. Co zrobić po zatrzymaniu i przeszukaniu?

Policja znalazła przy Tobie, w samochodzie albo w mieszkaniu woreczek z substancją. Zabrano Cię na komendę, przeszukano rzeczy i usłyszałeś, że będzie zarzut posiadania narkotyków. To stresująca sytuacja, ale sam zarzut nie przesądza o skazaniu. W sprawach narkotykowych liczą się szczegóły: ilość i rodzaj substancji, jej przeznaczenie, sposób zabezpieczenia dowodów i to, czy da się ją powiązać właśnie z Tobą.

Poniżej wyjaśniam, co robić w pierwszych godzinach, jaki zarzut możesz usłyszeć i jak takie sprawy mogą się zakończyć.

Pierwsze godziny: zatrzymanie i przesłuchanie

Zatrzymanego trzeba zwolnić, jeżeli w ciągu 48 godzin nie zostanie przekazany do dyspozycji sądu z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie. Sąd ma potem 24 godziny na decyzję. W tym czasie warto pamiętać o kilku prawach:

• Możesz zażądać kontaktu z adwokatem. Zatrzymanemu na jego żądanie trzeba niezwłocznie umożliwić kontakt z adwokatem i rozmowę z nim. Podaj policji nazwisko obrońcy albo numer telefonu.
• Nie musisz składać wyjaśnień. Jako podejrzany możesz odmówić wyjaśnień albo odpowiedzi na poszczególne pytania, bez podawania powodu.
• Czytaj protokół przed podpisaniem. Masz prawo zgłosić do niego uwagi. Nie podpisuj zdań, których nie wypowiedziałeś.
• Możesz żądać pisemnego uzasadnienia zarzutów. Wniosek składasz w ciągu 7 dni od ogłoszenia postanowienia o przedstawieniu zarzutów (art. 313 § 3 k.p.k.).

Przeszukanie i zabezpieczenie substancji

Narkotyki najczęściej znajduje się podczas przeszukania osoby, samochodu albo mieszkania. Protokół przeszukania powinien opisywać, co, gdzie i przy kim znaleziono. Osoba, u której zatrzymano rzeczy, powinna dostać pokwitowanie, jakie rzeczy i przez kogo zostały zatrzymane.

Na przeszukanie i zatrzymanie rzeczy przysługuje zażalenie do sądu (art. 236 k.p.k.), które składa się w ciągu 7 dni. Znaczenie ma też to, jak substancję zważono, opisano i przekazano do badania. Rozbieżności w masie, opisie opakowań albo w ciągłości przekazania mogą być ważne dla obrony.

Jaki zarzut możesz usłyszeć?

Posiadanie środków odurzających lub substancji psychotropowych to przestępstwo z art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zależnie od okoliczności grozi za nie:

• do 3 lat pozbawienia wolności w typie podstawowym (art. 62 ust. 1),
• od roku do 10 lat pozbawienia wolności, jeżeli chodzi o znaczną ilość (art. 62 ust. 2),
• grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku w wypadku mniejszej wagi (art. 62 ust. 3).

Jeżeli śledczy uznają, że narkotyk miał trafić do innych osób, zarzut może dotyczyć udzielania (art. 58 lub 59) albo udziału w obrocie (art. 56). Różnice między tymi przepisami opisuję na stronie posiadanie i handel narkotykami.

Co sprawdzam w aktach sprawy?

• Opinię z badania substancji: jaki to środek, ile waży i ile zawiera substancji czynnej.
• Liczbę możliwych porcji: od niej zależy, czy prokurator przyjmie znaczną ilość.
• Miejsce znalezienia: czy narkotyk można przypisać Tobie, czy do tego miejsca miały dostęp inne osoby.
• Protokoły zatrzymania i przeszukania: czy czynności przeprowadzono zgodnie z przepisami.
• Telefon i wiadomości: czy rzeczywiście wskazują na handel, czy są interpretowane na wyrost.

Jak może zakończyć się sprawa?

Nie każda sprawa o posiadanie narkotyków kończy się wyrokiem skazującym. Zależnie od ilości substancji, jej przeznaczenia i Twojej sytuacji możliwe są m.in.:

• Umorzenie z art. 62a ustawy, gdy chodzi o nieznaczną ilość na własny użytek, a ukaranie byłoby niecelowe. Więcej w artykule posiadanie marihuany a umorzenie z art. 62a.
• Warunkowe umorzenie postępowania (art. 66 k.k.): sprawa kończy się bez wyroku skazującego, a sąd wyznacza okres próby.
• Kara wolnościowa, czyli grzywna albo ograniczenie wolności, szczególnie w wypadku mniejszej wagi.
• Zawieszenie postępowania na czas leczenia, jeżeli podejrzany jest uzależniony i podejmie leczenie (art. 72 ustawy).

Wybór drogi zależy od materiału dowodowego. Dlatego dobrze, żeby obrońca zobaczył akta jak najwcześniej, zanim zapadną decyzje trudne do odwrócenia.

Przed rozmową przygotuj dokumenty, które masz:

• postanowienie o przedstawieniu zarzutów,
• protokół przeszukania albo pokwitowanie zatrzymanych rzeczy,
• wezwanie na przesłuchanie, jeżeli przyszło.